تليد بن سليمان « 1 » ، جعفر بن سليمان الضبعى « 2 » و ديگران را ملاحظه نماييد . به راستى چرا به شيخين دشنام مىدادند ؟ آيا روايتى - بلكه روايت‌هايى - به آن‌ها رسيده بود كه آنان را وادار به دشنام گويى مىكرد و آن‌ها با ديدن آن روايات ، به خود اجازه مىدادند كه به عمر و ابوبكر لعن و فحش نثار كنند ؟ آن روايات اكنون كجاست ؟ همچنين ، در شرح حال رجال ، بزرگان و حافظانشان ، دشنام گويى به عثمان و معاويه فراوان ديده مىشود ؛ به اندازه‌اى كه شايد غير قابل شمارش باشد . خاطرنشان مىگردد كه در نيمهء دوم قرن سوم ، لعن و طعن بر شيخين بسيار گزارش شده است . زائدة بن قدامه - كه در نيمهء دوم قرن سوم مىزيسته است - مىگويد : چه زمانه‌اى شده است ؟ ! مردم ، ابوبكر و عمر را دشنام مىدهند « 3 » .

--> ( 1 ) تهذيب الكمال 4 / 264 . ( 2 ) تهذيب التهذيب 2 / 82 83 ( 3 ) همان 3 264 .